De besluitvorming over het gemeentehuis op het Tase-terrein

De aanbestedingstrein voor het nieuwe gemeentehuis rijdt. Op 31 augustus 2026 publiceerde de gemeente een vooraankondiging voor de selectie van een ontwerpteam. De opdracht is omvangrijk: architectuur en interieur, constructie, installaties, bouwfysica, brandveiligheid en duurzaamheid. Ook de functionele uitwerking en het gevelontwerp van de parkeergarage met commerciële plint vallen er deels onder. De formele aankondiging staat volgens de vooraankondiging gepland voor 17 september 2026.

Wie alleen naar deze aanbestedingsstap kijkt, krijgt de indruk dat de politieke afweging al is afgerond. Dat is precies waar het wringt. Het samenwerkingsakkoord 2026–2030 zegt dat een nieuw gemeentehuis pas aan de orde is wanneer de financiële situatie dit toelaat. Het project mag volgens dat akkoord niet leiden tot extra belastingverhoging of sluiting van belangrijke voorzieningen. Ook staat erin dat nut, noodzaak, planning, risico’s, structurele lasten en dekking bij grote investeringen vooraf inzichtelijk moeten worden gemaakt.

Toch wordt nu al een ontwerpteam gezocht. Daarmee loopt de uitvoering vooruit op de nieuwe politieke belofte van een zelfstandige en actuele financiële afweging.

Er ligt een geldig besluit, maar dat beëindigt het debat niet

Het is niet juist om te zeggen dat het gemeentehuis zonder raadsbesluit wordt voorbereid. Op 17 oktober 2024 koos de toenmalige gemeenteraad het oude Tase-terrein als voorkeurslocatie. Op 18 december 2025 zette de raad, met 18 stemmen voor en 6 tegen, een veel grotere stap. Het terrein werd aangewezen als definitieve locatie voor een nieuw gemeentehuis. De raad besloot ook tot sociale woningbouw, 500 vierkante meter commerciële ruimte en een parkeergarage. Verder mocht circa 700.000 euro van het bestaande krediet worden ingezet voor de ontwerpfase en kwam er 800.000 euro voorbereidingskrediet voor de parkeergarage.

Dat besluit vormt de juridische en bestuurlijke basis voor de huidige voorbereiding. Maar na de gemeenteraadsverkiezingen kwam er een nieuw samenwerkingsakkoord met een duidelijke financiële voorwaarde. Een nieuwe raad mag een eerder besluit voortzetten, aanpassen of heroverwegen. De vraag is daarom of de nieuwe raad de voorwaarden uit het eigen akkoord werkelijk toepast voordat nieuwe verplichtingen worden aangegaan.

Een goedkope vergelijking werd afgewezen

Op 18 juni 2026 dienden ONS Belang en LEV een motie in voor een stedenbouwkundige quickscan naar één of meer alternatieven zonder nieuw gemeentehuis. Het voorstel vroeg om een vergelijking met woningen en maatschappelijke of commerciële functies, een passend parkeerprogramma en een nieuw besluit van de raad na oplevering van de quickscan. De indieners begrensden de kosten op 25.000 euro.

De motie kreeg steun van ONS Belang, LEV en VVD, samen 36 procent van de stemmen, en werd verworpen. Een andere motie, die het besluit uit 2025 juist onverkort wilde herbevestigen en aanvullend onderzoek wilde uitsluiten, werd ingetrokken. De raad liet daarmee het oude besluit staan en wees een actuele vergelijking af.

De openbare businesscase geeft maar een deel van het antwoord

De openbare Value Case & Business Case van november 2025 noemt voor het gemeentehuis op Tase een investering van circa 29,5 miljoen euro inclusief btw. Het rapport zet daar een gemiddelde jaarlijkse last van circa 1,46 miljoen euro over een periode van twintig jaar tegenover. Voor instandhouding van de bestaande huisvesting noemt het rapport een investering van circa 21,7 miljoen euro en een gemiddelde jaarlijkse last van circa 1,75 miljoen euro.

Die vergelijking ondersteunt het standpunt dat nieuwbouw op termijn voordeliger kan zijn. Maar de openbare businesscase vergelijkt in hoofdzaak twee opties: nieuwbouw op Tase en instandhouding van de bestaande gemeentelijke huisvesting. Een volwaardig alternatief waarin het Tase-terrein hoofdzakelijk voor woningbouw en andere functies wordt gebruikt, is niet op dezelfde manier doorgerekend.

De gedetailleerde financiële onderbouwing is bovendien geheim verklaard tot het project volledig is afgerond, en in ieder geval tot 1 januari 2033. Bescherming van de aanbestedingspositie kan geheimhouding van ramingen rechtvaardigen. Maar als inwoners en raadsleden vooraf moeten kunnen beoordelen of risico’s, structurele lasten en dekking verantwoord zijn, moet voldoende openbare informatie beschikbaar zijn om de hoofdconclusies onafhankelijk te controleren.

Geen participatie, wel verdere voorbereiding

De openbare projectrapportage van juni 2026 maakt de voortgang concreet. Daarin staat dat tussen november 2025 en mei 2026 geen participatie heeft plaatsgevonden. In dezelfde rapportage staat dat plannen van aanpak voor het gemeentehuis en de parkeergarage zijn geschreven, offertes voor ruimtelijk advies zijn uitgevraagd en de aanbestedingsleidraden voor het gemeentehuis vanaf juni zouden worden voorbereid.

De vooraankondiging van augustus laat zien dat die voorbereiding inmiddels ver is gevorderd. De opdracht gaat niet om een vrijblijvende schets. Voor het gemeentehuis worden ontwerp- en advieswerkzaamheden van schetsontwerp tot technisch ontwerp uitgevraagd, plus ondersteuning bij prijsvorming en uitvoering. Het gebouw krijgt volgens de stukken een omvang van ongeveer 4.800 vierkante meter en moet energieneutraal worden.

Formeel is nog geen bouwopdracht gegund. Ook vermeldt de vooraankondiging dat de gemeente de procedure en uitgangspunten nog kan aanpassen. Toch maakt iedere volgende ontwerpstap stoppen moeilijker en duurder. Er ontstaan kosten, contractuele verwachtingen en ontwerpen waarin het gemeentehuis, de parkeergarage en de rest van het gebied steeds verder met elkaar worden verbonden.

Waarom inwoners dit als doordrukken kunnen ervaren

Het woord doordrukken gaat niet over het ontbreken van oude raadsbesluiten. Die besluiten zijn er. Het gaat over de volgorde in 2026:

1. het nieuwe samenwerkingsakkoord stelt financiële voorwaarden aan het gemeentehuis;
2. een beperkte quickscan naar een alternatief zonder gemeentehuis wordt verworpen;
3. in een halfjaar zonder nieuwe participatie wordt de aanbesteding voorbereid;
4. vóór een zichtbare nieuwe financiële go/no-go-beslissing wordt de markt benaderd voor een volledig ontwerpteam.

Die volgorde verkleint de politieke ruimte om later nog anders te kiezen. De woningbouw wordt bovendien steeds nauwer aan het gemeentehuis gekoppeld. Daardoor ontstaat het argument dat heroverweging de woningen vertraagt, terwijl nooit een gelijkwaardige, actuele vergelijking is gemaakt met een woningbouwvariant zonder gemeentehuis.

Wat de raad nu openbaar moet vastleggen

Voordat de gemeente ontwerpverplichtingen aangaat, hoort de raad in een openbare vergadering vier punten vast te leggen:

1. een actuele financiële go/no-go-toets volgens het samenwerkingsakkoord 2026–2030;
2. de totale verwachte investering en structurele lasten van gemeentehuis, parkeergarage en openbare ruimte, inclusief bandbreedtes en risico’s;
3. een vergelijkbare raming voor een reëel alternatief zonder nieuw gemeentehuis;
4. de resterende beslismomenten, reeds gemaakte kosten en kosten van stoppen of wijzigen.

Daarna kan de raad openlijk besluiten of het ontwerpteam werkelijk moet worden geselecteerd. Als nieuwbouw financieel en maatschappelijk de beste keuze is, moet dat uit een actuele vergelijking blijken. Als die vergelijking niet wordt gemaakt en de aanbesteding gewoon doorgaat, wordt het plan stap voor stap moeilijker terug te draaien voordat aan de nieuwe voorwaarden is voldaan.